الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

20

تفسير مجمع البيان (فارسى)

سيد مرتضى گويد : اين آيه ، دلالت دارد بر جواز آمرزش گنهكاران مسلمان ، زيرا خداوند ، بيان فرموده است كه با ستمكار بودن ايشان مغفرتش را شامل حالشان مىسازد نه در حالى كه ستمكار نباشند . وَ إِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ الْعِقابِ : و خداوند نسبت به كسانى كه سزاوار باشند ، كيفرى سخت دارد . از سعيد بن مسيب روايت شده است كه : چون اين آيه نازل شد ، پيامبر فرمود اگر عفو خداوند نبود ، زندگى بر احدى گوارا نبود و اگر تهديد و كيفر خداوند نبود ، همهء مردم اطمينان پيدا مىكردند . روزى مطرف اين آيه را خواند و گفت : اگر مردم قدر رحمت و عفو خدا را ميدانستند ، چشمشان روشن مىشد و اگر مردم قدر عذاب و كيفر و غضب خدا را مى - دانستند ، چشمانشان همواره مىگريستند . وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ : ابن عباس گويد : يعنى مردم كافر مىگويند چرا آيه و نشانه‌اى نظير شتر صالح و عصاى موسى بر وى نازل نميشود ؟ ! زجاج گويد : آنها معجزاتى غير از آنچه پيامبر آورده بود ميخواستند و مىگفتند : بايد معجزاتى نظير معجزات موسى ، عيسى بياورد ، از اينرو خداوند اعلام داشت كه هر قومى را هدايت كننده‌اى است . در حقيقت خداوند متعال ميخواهد بيان كند كه آنها با اين خواهشها به راه زشتى افتاده‌اند . چنان كه مىگفتند : « لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنا مِنَ الْأَرْضِ يَنْبُوعاً . . . أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ قَبِيلًا » . ( اسراءِ 90 : ما به تو ايمان نخواهيم آورد جز اينكه از زمين براى ما چشمه‌اى آشكار كنى . . . يا اينكه خدا و فرشتگان را نزد ما آورى ) و نيز مىگفتند : كوه صفا را براى ما طلا گردان تا هر چه مىخواهيم از آن استفاده كنيم . علت اينكه خداوند اين درخواست‌ها را اجابت نكرد ، اين است كه اگر اجابت مىكرد ، كفار ديگر نيز هر كدام درخواست آياتى مىكردند و اين درخواستهاى بى جا همواره ادامه مىيافت . إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ : همانا تو ترساننده‌اى و هر قومى را هدايت